De zomer van de Neptune - Carine Vertriest (°1962)

“De opvoeringen van de Gentse Waternimfen bleven niet beperkt tot de Neptune of de Rooigem. We werden gevraagd tot in Nederland toe. En we kenden heel wat navolging: heel wat andere steden volgden ons voorbeeld.”

Het kostte ons een grondige speurtocht vooraleer we een waternimf wisten op te vissen. In de 2de helft van de jaren 70 was er in de Neptune immers een damesgezelschap waterballet actief, genaamd: de Gentse Waternimfen. Carine Vertriest maakte als jong meisje deel uit van die markante groep. De sierlijkheid die ze daar aanleerde, heeft ze duidelijk goed bewaard. Intussen deelt ze gedurende bijna 50 jaar lief en leed met gewezen internationaal waterpolospeler en -scheidsrechter, Rik Ryckaert. Aan de Neptune bewaren beiden mooie herinneringen. In hun huis verwijzen vele decoraties naar strand en water. Dat kan geen toeval zijn.

Het was begin jaren 70 dat Rik en Carine elkaar voor het eerst ontmoetten in de Gentse Zwemvereniging (GZV). Beiden deden aan competitiezwemmen. Ze hadden mekaar al snel op het oog en zijn elkaar sindsdien niet meer uit het oog verloren. De bijna dagelijkse trainingen maakten voor hen van het leven een waar feest.

Tilly en Roger

In die tijd was het zo dat de heren die wat uitgezwommen raakten bij het competitiezwemmen, een uitweg vonden richting waterpolo. Voor de dames was er niet meteen een alternatief. Tot in 1976, toen Tilly Steelandt, in de schoot van de Gentse Zwemvereniging, De Gentse Waternimfen oprichtte: een damesgezelschap voor waterballet, ook wel ‘synchroon zwemmen’ genoemd. Hun 1ste optreden kwam er naar aanleiding van het clubkampioenschap in dat jaar. Carine: “Tilly was een bijzonder figuur. Zij was een pak ouder dan wij en had er 18 jaar eerder al een succesvolle carrière als waterballerina op zitten bij de Aquabells, later omgevormd tot de Gentse Waternimfen.” Na Elise Van den Bossche nam Tilly de dames op sleeptouw. Zij was de vrouw van internationaal waterpolospeler Roger De Wilde. Samen hebben ze lange tijd de cafetaria van de Neptune uitgebaat. Het koppel maakte een blijvende indruk op Carine: “De cafetaria draaide nogal in die jaren. Het was een heel sympathiek stel en Roger kende ook iedereen en zat altijd vol verhaal. Als hij begon te vertellen, hing je gewoon aan zijn lippen. In die tijd hielp ik als jong meisje mee in de cafetaria, terwijl Rik als garçon werkte op het terras. Dat viel dus reuze mee! Ik heb er ook nog het snoepwinkeltje open gehouden.”

Ook de gemoedelijke sfeer in de Neptune blijft Carine bij. “Het was er altijd gezellig, dankzij het uitgestrekte terras, de zon, het water,… Je kon er met gemak een hele namiddag doorbrengen. Na een training van ons waterballet bleven we meestal nog wat keuvelen en iets drinken op het terras. Echt een ongelooflijke tijd.”

Toeleven naar de show met gespannen zenuwen

Waterballet is een discipline die de nodige concentratie en sierlijkheid vergt, zo blijkt. Carine: “Voor waterballet moet je verschillende zwemtechnieken beheersen, zoals schoolslag, crawl en rugslag. Wie wilde aansluiten bij het gezelschap, moest in een privézwembad in Antwerpen een speciaal brevet halen. Toch waren er ook verschillen met het gewone zwemmen. Zo moet je voor gewoon zwemmen de vingers tegen elkaar houden, om snelheid te halen, terwijl je ze voor waterballet net heel sierlijk moet houden.”

Bij waterballet komt heel veel kijken, verzekert Carine. “We deden de meeste oefeningen eerst aan de kant, op tijd, want we moesten het stellen zonder de technische hulpmiddelen die er later bij kwamen, zoals onderwatermuziek en een telsysteem. Tijdens onze shows stond Tilly aan de kant om de nodige instructies te geven en de muziek te bedienen.”

De show vormde het orgelpunt van een jaar intensief trainen. Daar werd stap voor stap naar toegeleefd. “Ieder jaar was er een galabal waar we erg naar uitkeken”, vertelt Carine. “Een naaister maakte dan voor ons allen een speciale uitrusting, met bijvoorbeeld zwempakjes, rokjes en sjaaltjes. En ja, dan kwamen nieuwsgierige waterpolospelers al eens in het geniep piepen.

In 1976 hadden we een belangrijke verrassingsshow, voor het 50ste jaar voorzitterschap van Fernand Duchène, de toenmalige voorzitter van de Gentse Zwemvereniging. Als jonge meisjes zaten we met gespannen zenuwen, zeker toen we merkten dat de tribune van het zwembad afgeladen vol zat.”

Neen, niet alles liep altijd vlekkeloos in die tijd, geeft Carine lachend toe. “Naar aanleiding van een feest in Wondelgem was aan de Gentse Waternimfen gevraagd om een optreden te komen verzorgen in de Neptune. Ik herinner me dat het die dag slecht weer was en dat in combinatie met het koude water. En net op het moment dat we in het bad kwamen voor de show, viel plots, onverwacht de muziek uit. Wij wisten niet wat de oorzaak was en moesten even later weer een voor een het water uit. Ik zie ons nog zo aan de kant van het zwembad staan bibberen van de kou...”

Waterballet op verplaatsing

De opvoeringen van de Gentse Waternimfen bleven niet beperkt tot de Neptune of de Rooigem. Carine: ”Ons gezelschap werd geregeld gevraagd om de opening van nieuwe zwembaden op te luisteren met een balletshow, tot in Nederland toe. Of we hadden een opvoering aansluitend met een herenwedstrijd waterpolo. We gaven heel wat optredens: ieder jaar een 2-tal in het Rooigem-bad, ook in de Neptune en dan naar aanleiding van openingen van zwembaden in Gent en verre omstreken.”

De Waternimfen zijn als eerste opnieuw gestart en dat kende wel veel navolging bij andere clubs. “Toen bij ons de leden een voor een afvielen, omdat ze een jaartje ouder werden en een gezin stichtten, startte Tilly een nieuwe club in Eeklo”, vertelt Carine. “Ook in andere steden, zoals in Brugge en Antwerpen waren er clubs in synchroon zwemmen.”

Een band voor het leven

De Neptune heeft toch echt een band geschept tussen mensen, zo blijkt eens te meer. “Af en toe zie ik nog een vriendin van vroeger uit ons gezelschap en dan is er toch meteen die klik”, getuigt Carine. “Zelfs toen mijn dochtertje geboren werd, ging ik met haar nog vaak gaan zwemmen in de Neptune. Die mooie herinneringen blijven. De laatste jaren merkte ik wel veel veranderingen en striktere regels, voor de veiligheid en de hygiëne. Zo werd na de laatste renovatiewerken de drank niet langer in glazen ingeschonken en mochten de mensen ook niet meer aan het zwembad drinken of met een ijsje rondlopen. Geef mij maar die meer ongedwongen sfeer van vroeger.”

Als ik er nu op terugblik, ben ik toch heel blij dat ik lid was van een sportvereniging, dat ik gezwommen heb en deel uitmaakte van De Gentse Waternimfen. Dat is toch iets dat ik koester en met mij meedraag. Sport beoefenen en deel uitmaken van een vereniging heeft zijn voordelen: je bent meer gewoon om met mensen om te gaan en het komt je verdraagzaamheid ten goede. Dat is de reden waarom onze dochter Steffi ook aan sport moest doen. Ik vind dat zo belangrijk. Intussen is zij ook al 33 jaar en speelt ze bij de Belgische damesploeg waterpolo en bij de Gentse zwemvereniging, waar ze al meermaals landskampioen werd. Zo zie je maar hoe de zwem- en waterpolomicrobe vlotjes doorgegeven wordt aan de volgende generatie.”

Foto: Patrick Henry