Fatih en Mikail: Geboren en getogen, in andere tijden.

Het Rabot: een wijk die niet evolueert, gaat dood

Identiteit versus gemeenschap

Geboren en getogen, Rabotiens in hart en nieren. Rappers Fatih De Vos (36) en Mikail Şahan (22) groeiden beide op in het Rabot. De oudste in de jaren 1990, de jongste in de jaren 2010. Maar last van nostalgie hebben ze niet. Zij zien de buurt en de stad als eeuwig veranderend. 

Fatih:

Een stad mag niet stil blijven staan. Een stad moet evolueren en er zal altijd tegen elke verandering, wat er ook gebeurt, wel een soort weerstand zijn. Mensen houden niet van verandering. Ik vind het op zich niet erg dat buurten veranderen, ook niet dat er demografische veranderingen zijn, dat er een mix komt en er nieuwe soorten mensen komen. Er wordt geprotesteerd tegen het feit dat er Syriërs en Afghanen nu huizen kopen, er wordt geprotesteerd tegen het feit dat er middenklassers komen. Als er smurfen komen, gaan ze er ook tegen protesteren. Op zich vind ik niet dat je tegen elke verandering moet zijn, maar je moet wel altijd met een kritische blik blijven kijken naar het effect van die veranderingen op die buurt. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat die verandering niet nadelig zijn voor de mensen die er al waren? Maar als een stad niet meer verandert, dan is een stad dood.  

Niet alleen de buurt verandert, ook de mensen veranderen. Opgroeien in het Rabot, met die mix van mensen, sociale klassen en groepen in de buurt was een ding. De stigmatisering van buitenaf zorgde er echter voor dat ze in hun jeugd allebei worstelden met identiteit. Fatih, die opgroeide in de jaren 1990, vond houvast bij de buurt:

Fatih: 

In het begin op school was ik beschaamd dat ik van die blokken kwam, maar later niet meer. Ik was trots, ik nam mensen uit mijn klas mee om ze de blokken te laten zien.

In het begin was ik heel lang beschaamd dat ik uit het Rabot kwam. Ik zat op Wispelberg, een school in het centrum met kinderen uit veel ‘deftigere’ wijken. Doorheen de jaren, toen ik meer naar hip hop begon te luisteren en hoorde dat andere mensen ook van zo’n buurten kwamen, waar er ook armoede en drugs was, gaf dat een bepaalde trots. Ik heb die schaamte omgebogen naar kracht. “Moatje ik ben van ’t Rabot! Wa gade mij zeggen”. En op zich, het Rabot: dat valt nog heel goed mee.

Mikail, die opgroeide in de jaren 2010, worstelde niet zozeer met het stigma van de wijk. Hij werd vooral geconfronteerd met de vooroordelen die daar leefden ten opzichte van zijn Turkse roots.

Mikail:

Identiteit, uzelf vinden, middelbaar. Dat was vooral een kwestie van: Ben ik Turk? Zeker in de klas. In het begin van het middelbaar onderwijs had ik ook nationalistische ideeën. Door input te krijgen van verschillende mensen of door zelf zelfbewuster te worden en meer naar mezelf op zoek te gaan, ben ik geworden wie ik vandaag ben. Als ik naar Turkije ga, vraag ik me soms af: Wat zou er gebeurd zijn als ik hier geleefd had in plaats van in België? Ik begon met een ander accent te spreken, zoals de Turken daar. Als ik dat deed, behandelden ze mij ook anders. Dus daar probeerde ik mij aan te passen aan het Turkse, en hier probeerde ik mij aan te passen aan hier. Wat ben ik? Uiteindelijk heb ik gedacht: ‘fuck die shit, ik ben wie ik ben’.

Identiteit is meer dan je buurt en meer dan je land van herkomst. Het is een koffer waar heel veel in kan zitten. Door hem open te doen, kan je jezelf volgens Mikail en Fatih verrijken, zelfs als de mensen alleen de koffer blijven zien: ‘met migratie-achtergrond’.

Fatih:

Identiteit is meervoudig, het is als een artisjok. Ik voelde mij Belg, ik voelde mij Turk, ik voelde mij Gentenaar, ik voelde mij van het Rabot, ik voelde mij Moslim, dat zijn allemaal delen van mijn identiteit. Het is niet omdat je Turk bent, dat je geen Gentenaar kunt zijn. Daar beginnen mensen zich meer en meer van bewust te worden. Je hoeft geen kamp te kiezen. Je hoeft niet te zeggen dat je Turk bent en geen Rabotien. Je kan zoveel dingen zijn, identiteit is als een artisjok, het heeft veel laagjes. Ik wil mij niet aanpassen aan iemand die denkt in zwart wit. Ik ben daar voorbij, ik heb daar jaren mee gesukkeld met die identiteit, kiezen tussen Belg of Turk. Dat is ook een van mijn tracks. Maar nu ik dat helemaal heb overstegen, merk ik dat dat vooral de mensen rondom mij waren die mij dwongen een kant te kiezen, de maatschappij dwingt je om een kant te kiezen.       

Niet enkel identiteit is meervoudig, ook het Rabot zelf is dat. Het is kleurrijk en somber, traditioneel en modern, een eiland en een zee tegelijk. En net zoals een identiteit continu verandert, zo doet ook het Rabot dat. Tegen de tijd dat je er een definitie voor gevonden hebt, is ze al weer veranderd. Al 150 jaar lang.

Het Rabot is in volle ontwikkeling. Niet alleen nu, maar de afgelopen 200 jaar. De wijk ondergaat die verandering niet, ze wordt elke dag veranderd door haar bewoners: de Rabotiens.

Na het historisch project De Vierkante Kilometer (STAM-Tina De Gendt) zochten de deelnemende ‘herinneraars’ mensen op die op de eerste rij zaten toen de veranderingen gebeurden: op vlak van identiteit en buurtgevoel, solidariteit en protest. 

Vier inspirerende gesprekken, opgetekend door Jordi Paridaens en in beeld gebracht door Leslie Saurus met: 

Philippe en Gustaaf: de herinneraar en de "ereburgemeester" in gesprek

Fars, Alain en Ismaïl: voet aan de bal, blik op de toekomst

Fatih en Mikail: geboren en getogen, maar in andere tijden

Fatma, Sofie en Erik: hart voor de wijk, met de wijk

Een open uitnodiging om te blijven spreken over het verleden van de wijk: om niet te vergeten wat gebeurd is en te blijven bouwen aan het Rabot van morgen.

Inspiratie uit het verleden, voor de toekomst

Ben je zelf actief in de wijk? Bouw je aan de toekomst of probeer je dingen te veranderen? Neem dan zeker een kijkje in het verleden! Misschien vind je daar wel de inspiratie, tips en ideeën die je zoekt! Neem contact op met buurtwerker Thierry Robesyn om je te koppelen aan iemand die vroeger al rond jouw thema actief was. Leslie Saurus vereeuwigt jullie gesprek!

Mail naar: Thierry.Robesyn@stad.gent