Jan V.•3 jaar geleden VAN POPPEN, REUZEN EN MENSEN – wijkbewoners nemen de touwtjes in handen VOORAF:In dit wijkbudget-voorstel gaat het om “applied puppetry”, toegepast poppenspel.Dit betekent dat we poppenspel hanteren als een artistieke methodiek om te werken rond ontmoeten en verbinden.Toegepast poppenspel is een speelse uitdaging, die aansluiting vindt bij wat leeft in de wijk, bij diverse initiatieven van het Wijkbudget: we zien verschillende vragen en voorstellen ter (her)inrichting van de publieke ruimte in de wijk; op deze plaatsen kan poppenspel met een zekere regelmaat voor boeiende ontmoetingsmomenten zorgen.Het gaat om een traject, een interactieve ontdekkingstocht, van en voor wijkbewoners, gesteund door poppenspelers, vertellers, muzikanten, beeldende kunstenaars,... die hun kennis, ervaring en passie willen delen.Het wijkbudget biedt een unieke kans om op relatief lange termijn sociale/creatieve/artistieke processen op gang te trekken, die een blijvende, verbindende waarde hebben.CONTEXT:Zowel poppen als reuzen behoren tot de canon van de volkscultuur.Zowat elke Gentenaar kent Pierke; en naar verluidt heeft Gent ergens nog enkele reuzen...Zowel Pierke als de reuzen komen pas tot leven, bij de gratie en de inzet van vele buurt-vrijwilligers.Er was een tijd dat veel Gentse wijken hun eigen “Pierkestheater” hadden. Er werd gespeeld door de buurtbewoners, amateurs, voor àlle leeftijden, volwassenen voorop.Tijden zijn veranderd: de wijk is superdivers geworden, met een relatief jonge bevolking, weinig sociale cohesie, veel verhuisbeweging,...In de context van deze wijk willen we de verbindende kwaliteiten van het poppenspel ten volle inzetten.SAMENWERKING:STEP.PS – het Steunpunt poppenspel (in oprichting), gevestigd in de Warandestraat – zou de coördinatie kunnen opnemen:We werken samen met de scholen in de wijk, buurtcentrum,....We maken connectie met diverse socio-culturele organisaties die in de wijk gevestigd zijn, o.a.:De Centrale (intercultureel muziekcentrum, annex muziekschool)de Kopergietery (podiumkunsten, kinderen & jongeren)Wisper (kunsteducatie, volwassenen)Victoria DeLuxe (ondersteuning sociaal-artistieke projecten)Klein Festijn (theater en kunstkampjes)….AMBITIE:Aan de slag gaan met poppenspel, geworteld in de Gentse traditie, en doorgroeiend in een brede waaier aan (nieuwe) poppenspelvormen en -toepassingen.Ook in onze wijk sluimeren heel wat verborgen talenten. We willen mensen de kans geven om dit te ontdekken en te ontwikkelen. Het mooie aan poppenspel is dat het een beroep doet op verschillende vaardigheden: iedereen kan zich aangesproken voelen, kan zijn steentje bijdragen.Diverse vaardigheden vinden en versterken elkaar: van knippen en naaien, kneden en boetseren, zagen en zeuren tot verzinnen en schrijven in geuren en kleuren,...Met poppenspel brengen we mensen samen, jong en oud, van hier en elders. Verbinding is essentieel: met diverse bewonersgroepen, organisaties in de wijk, scholen, buurtcentrum,...Het poppenspel kan louter voor de fun zijn, maar het kan ook ergens over gaan: via poppenspel kunnen vragen of (wijk)problemen vaak makkelijker en scherper verwoord en vertoond worden. Dit als aanzet tot zoeken naar antwoorden en oplossingen.Er is het volkse aspect, maar we proberen ook voorbij de variété-clichés te komen.Dit vergt een professionele input: we willen voor de begeleiding een beroep doen op niet enkel poppenspelers, maar ook op plastische kunstenaars, muzikanten, theatermakers,... Steeds voor ogen houdend dat de input aansluit bij de fase in het werkproces waarin de groep zich bevindt.Samengevat, EEN PAAR FOCUSPUNTEN:– poppen en kinderen:Alle kinderen houden van poppen, ongeacht taal of herkomst.Het is hoopgevend om vast te stellen dat kinderen nog steeds geboeid worden door de eenvoud van poppenspel in tijden van hyperkinetisch entertainment. Ambachtelijk poppenspel als bescheiden antwoord op digitale indigestie.Samenwerking met scholen uit de wijk (ic. Brede School) is dan ook evident.– stedelijke diversiteit:Zowat alle volkeren ter wereld hebben hun poppenspel(traditie).De diversiteit in de wijk brengt een interessante mix van culturele achtergronden en tradities mee. Ook nieuwkomers hebben vaak een schat aan verhalen, met en zonder poppen, vaak als enige bagage. Poppenspelers kunnen hier iets betekenen, als bruggenbouwers over taal- en andere cultuurgrenzen heen.– Intergenerationele werking:We willen alle leeftijden samenbrengen, om zich te amuseren en van elkaar te leren. Dus niet enkel op kinderen gericht. We weten uit ervaring dat we via kinderen ook de ouders, de volwassenen, op een spontane, organische manier kunnen bereiken en betrekken.CONCREET: 2 LUIKEN
Er staat geen maat op “poppen”: van klein, tot reuzegroot. Dit voorstel wil werken met deze uitersten: we denken aan kleinschalige, typische poppenspel-acts, maar ook aan de creatie van een wijk-reus.
Dit voorstel is – uiteraard – een maximum-model. Tussen droom en daad,... Indien nodig zal gesnoeid worden, om een levensvatbaar project te maken.
1. POPPENSPELEigenlijk is het niks nieuws; het sluit aan bij vroegere sociale netwerken, die echter op vele plaatsen uitgedoofd zijn. We denken hierbij aan toneelverenigingen, koren, fanfares, kook- en kaartersclubs,... en typisch voor Gent: de Pierke-poppentheaters in verschillende wijken van de stad.We willen deze sociale lacune een nieuwe invulling geven. De lokale verankering, het buurtgevoel is hierbij essentieel.Zijn er 'drempels'? Zeker wel. Zoals voor alles wat 'nieuw' lijkt.Kinderen hebben alvast geen last van drempels voor poppenspel, wat ook hun achtergrond of herkomst is. Het visuele aspect overbrugt eventuele taalbarrières.En vooral: via jonge kinderen bereiken we makkelijk de (groot)ouders; dat weten we uit ervaring.Een paar mogelijkheden: - We maken een speel- en poppenkast-constructie.Deze 'poppenkast' is een vaste aanbouw aan bijv. een picknicktafel, een kiosk, e.d.m.Dit gaat in samenspraak met andere Wijkbudget-initiatieven, die focussen op groenvoorzieningen, aanleg van pleintjes, ontmoetingsplaatsen,...De constructie is een multifunctioneel speeltuig, dat op verschillende manieren kan gebruikt worden:
op regelmatige tijdstippen (bijv. elke eerste zondag vd maand) wordt er een korte poppenspel-act opgevoerd. Waar in het begin vooral door professionals gespeeld wordt, zal het moment geleidelijk aan overgenomen worden door amateurs/vrijwilligers uit de wijk, die een poppenspel-traject hebben gevolgd.
De tafel-poppenkastconstructie is ook vrij te gebruiken door iedereen; ze is zo gemaakt dat steeds weer andere manieren om ermee te spelen ontdekt kunnen worden.
- een mobiele poppenkast. : de 'Publiekstrekker'Een verrijdbare poppenkast, die ingezet kan worden bij allerlei (feestelijke) gelegenheden: inhuldiging van bv. gevelbankjes, een straat vol geveltuintjes, boomplanting,....Aangezien 'groen' een steeds weerkerend element is in deze wijk, denken we aan bijv. een ietwat bizarre plantenbak (vol weelderige 'vrouwentongen'?) als 'poppenkast' . - poppenspel-activiteiten 'à la carte':Zo kunnen we bijv. in samenwerking met het buurtcentrum en andere organisaties met een groep bewoners poppenspel-acts maken voor bijv. Sinterklaas, Haloween, of misschien wel een oudejaarsconference? 2. DE REUSCO-CREATIE VAN EEN REUZENFIGUUR DOOR EN VOOR DE WIJKBEWONERSReuzen, een uitstervend ras?Ze spreken tot de verbeelding, ze zijn er altijd al geweest, overal ter wereld. Toegegeven, veel Vlaamse Reuzen (nee, niet de konijnen!) zijn wat stram van lijf en leden, hebben last van mot en houtworm,...Wat als we tussen dit en een jaar de geboorte mochten meemaken van een nieuwe reus? Een beweeglijke figuur, die zich graag laat omringen door muzikanten, dansers,...De creatie van een reuzenfiguur is veelomvattend; iédereen kan een bijdrage leveren aan het DNA, de vormgeving, de biografie, het karakter, het tot leven brengen van de reus. Tijdens de conceptie, waar iedereen bij betrokken is, kan het alle kanten uit: wordt het een M/V/X/...? of een fabeldier?De schepping (bevalling?) is geen kleinigheidje; immers, een reus heeft vele vaders en moeders. De hele wijk, alle inwoners en nieuwkomers, moeten zich ermee verbonden voelen. Een reus als beschermer; een nieuwe “wijkheilige”, zo je wilt.De Reus overziet het geheel. Hij/zij geeft een stem aan de wijkbewoners, met oog voor alle diversiteits-schakeringen. Hij/zij durft al eens een standpunt formuleren, of naar het stadhuis trekken om de nodige aandacht te vragen. >> wijkbewoners en kunstenaars doorlopen samen een intens proces:
Informeren, motiveren, brainstormen, ontwerpen en proberen...
Er wordt een constructie gemaakt, een aankleding genaaid/geborduurd,... (Er is in onze wijk reeds een diverse naaigroep die wekelijks samenkomt in het buurtcentrum!)
Een reus beweeg je niet zomaar. Zoals er vele scheppers zijn, zullen er ook veel dragers (de zgn. 'pijnders') moeten zijn. Wijkbewoners, jong en oud, die telkens op hun manier de reus tot leven brengen; samen met hem/haar stappen, lopen, dansen,...
>> De stad zou o.a. logistieke ondersteuning kunnen bieden: stel dat we bijv. een loods, of beter nog, een kerk als 'kraamkliniek' (tijdelijk) zouden kunnen gebruiken; de kerk zou ook een meerwaarde betekenen in het proces, dat mensen wilt verbinden. Reuzen staan in een oeroude traditie van rituelen, aansluitend bij mythisch elementen in het spel met maskers, poppen en andere creaturen, in alle culturen, overal ter wereld. Dit verklaart misschien voor een deel dat mensen ook nu nog – en steeds meer, zo blijkt – gefascineerd zijn door zo'n monumentale creatuur.🖐 Ik wil meehelpen aan dit project!
110 deelnemers
